ดีไซน์ไกด์

แวดวงเฟอร์นิเจอร์ไทย

ความทรงจำอย่างหนึ่งในวัยเรียนของผู้เขียนคือ “โต๊ะนักเรียน” จำได้ว่าตอนเรียนอนุบาลนั้นสีของโต๊ะไม่ต่างอะไรกับลูกกวาดหลากสี ราวกับว่าสีสัน “อร่อยตา” แบบนั้นจะทำให้หนูน้อยจอมซนทั้งหลายตั้งใจเรียนได้ ขึ้นชั้นประถม โต๊ะนักเรียนกลายเป็นโต๊ะไม้   ครั้นพอขึ้นชั้นประถมปลายหรือ ป.5 โต๊ะนักเรียนยังเป็นไม้เหมือนเดิม แต่ไม้ที่ใช้ทำนั้นหนาขึ้น ราวกับว่าใช้รองรับการเจริญเติบโตอย่างรวดเร็วของพวกเรา แต่ไม่ว่าโต๊ะนักเรียนจะเป็นอย่างไร สิ่งสำคัญที่สุดของมันคือ “การใช้งาน” ให้พวกเราได้ใช้เล่าเรียน เขียนอ่านกันเท่านั้น   นั่นก็แค่เรื่องเล่าของเฟอร์นิเจอร์ในวัยเยาว์ พอโตขึ้นและก้าวเข้าสู่วัยทำงาน โต๊ะทำงานที่ใช้ก็ไม่ได้มี Design ที่หรูหราขึ้นตามวัยหรอก แต่การไปติดต่องานกับหลาย ๆ Office นี่สิ สิ่งที่บ่งบอกได้ถึงรสนิยมและ “ความเป็นตัวตน” ของเจ้าของบริษัทนั้น อย่างหนึ่งสังเกตได้จากชุดรับแขกนั่นเอง

คงปฏิเสธกันไม่ได้หรอกว่ายุคนี้ แค่ Function การใช้งานอย่างเดียวคงไม่พอ เพราะสิ่งที่ผู้บริโภคคาดหวังจากการซื้อเฟอร์นิเจอร์มาประดับบ้านหรือที่ทำงานสักชิ้น ความสวยงามเป็นปัจจัยต้น ๆ ที่ถูกนำมาพิจารณาเหมือนกัน แต่หากมองในมุม Designer แล้ว “ปัจจัยต้น ๆ” เหล่านั้นนั่นแหละที่ขบคิดกันจนมึนหัว   ในตลาดที่กว้างใหญ่ของเฟอร์นิเจอร์เมืองไทย ไม่มี Designer คนไหนที่คิดงานได้อย่างเป็นอิสระ 100% เพราะพวกเขาต้องคอยกังวลและคำนึงถึง “พาณิชย์ศิลป์” ที่สอดคล้องต้องกันอย่างลงตัวกับพฤติกรรมของผู้บริโภคด้วย ซึ่งนั่นแหละโจทย์อันซับซ้อนและแสนยากของบรรดา Designer   แต่ก็นั่นแหละ หากพวกเขา “ตีโจทย์” เหล่านั้นแตก โอกาสที่จะเป็น “ผู้นำ Trend” ก็มีไม่น้อยเหมือนกัน ลองไปฟังพวกเขาพูดคุยกันถึงทิศทางความเป็นไป, ความเคลื่อนไหวและแนวโน้มของวงการเฟอร์นิเจอร์ไทยช่วงขวบปีใกล้ ๆ กันดีกว่าไหม บางทีอาจจะมีแรงบันดาลใจใหม่ ๆ เกิดขึ้นมาก็ได้

คุณทินกร รุจิณรงค์ นายกสมาคมมัณฑนากรแห่งประเทศไทย “ผู้ประกอบการเฟอร์นิเจอร์ในเมืองไทยส่วนใหญ่ที่ผมสัมผัสมา เขาไม่ค่อยให้ความสำคัญกับเรื่องการออกแบบเพราะเขามี Order ที่แน่นอนอยู่แล้ว มีแบบจากผู้จ้างอยู่แล้วก็ไม่อยากเสี่ยง เรื่องค่าตอบแทนหรือเรื่องลิขสิทธิ์เป็นเรื่องที่มาทีหลัง   แต่ถ้าผู้ประกอบการเห็นความสำคัญ ใจกล้าพอที่จะเปิดโอกาสให้ Designer ได้แสดง Idea พวกเราก็พร้อม อันไหนดีไม่ดีก็ช่วยกันปรับเพราะไม่ใช่ว่า Designer จะออกแบบได้สมบูรณ์พร้อม มันต้องดูศักยภาพการผลิต ดูวัสดุ ดูอุปกรณ์หลาย ๆ อย่างด้วย   ถ้าถามผมเรื่อง Trend สำหรับในต่างประเทศแล้วคงไม่เปลี่ยนแปลงมากในช่วงนี้ ส่วนในประเทศนั้น เรามีกลุ่ม Trend Setter ที่นำผลงานมาแสดงในงาน TIFF ทุกปี และยังคงจับแนวโน้มของ Trend เอาไว้ได้โดยจะเป็นแนวของความเรียบง่าย มีความเป็น Oriental มีสีสันให้ตื่นเต้นนิดหน่อย รวมทั้งการใช้วัสดุใหม่ ๆ เป็นจุดขาย”

คุณอุดม อุดมศรีอนันต์ Design Director Planet 2001 Co.,Ltd. “ผมไม่ค่อยกังวลเรื่อง Trend เท่าไหร่ จะเป็นลักษณะคิดอะไรก็ทำไป ผมมีความเชื่อว่าสิ่งที่เราทำ มันมีช่องทางการตลาดอยู่ แม้จะเล็ก ๆ ก็ตาม สิ่งที่เราทำเป็น Form มากกว่า Function ระยะหลังก็เริ่มใส่ Function ให้มากขึ้น เพราะจะให้เป็น Form ตลอดไปเลยก็คงยาก   Function หลัก ๆ ก็ยังมีอยู่ เช่น เก้าอี้ เราจะหลุดออกไปแค่ไหน มันก็ไม่หลุดไปจากความเป็นเก้าอี้ที่ใช้นั่งได้หรอก บางตัวเราก็ทำออกมาสนุก ๆ แต่ไม่ขาย บางชิ้นเราก็ Design ออกมาก็เพื่อแสดง Idea ซึ่งลักษณะงานของผมในปีแรก (2542) ก็มีการตอบรับที่ดี   กลุ่มคนที่สนใจงานของผมก็เป็นคนรุ่นใหม่ที่เข้าใจว่าเราทำอะไร บางครั้งชิ้นงานอาจจะไม่ได้เรื่อง Function แต่มันไปตอบสนองความพึงพอใจส่วนตัว การใช้งานยาก-ง่าย เป็นเรื่องรอง มันกลายเป็นของตกแต่งบ้าน ใช้จริง ๆ จัง ๆ อาจจะลำบาก”

คุณเอกรัตน์ วงศ์จริต Vice President Crafactor Co.,Ltd. และหัวหน้าหลักสูตรศิลปมหาบัณฑิต สาขาการออกแบบ คณะศิลปกรรม มหาวิทยาลัยรังสิต “ต้องคำนึงว่าคนที่เข้ามาซื้อของเราอยากได้อะไร เราไม่ใช่ประเทศเดียวในเอเชียที่ผลิตเฟอร์นิเจอร์ การแข่งขันในระดับสากลต้องหาจุดแตกต่างให้เจอ ต้องคิดว่าเรามีอะไรแตกต่าง Design? วัสดุ? ผมคิดว่าเราสามารถสร้างความแตกต่างได้ วัฒนธรรมที่สั่งสมมาสามารถนำมาเป็นจุดเด่นสร้างเอกลักษณ์ในงาน Design ของเรา   แล้วจะทำอย่างไรให้แตกต่าง? ผมว่าการวิจัยและการพัฒนาเป็นเรื่องสำคัญสำหรับงาน Design เราต้องหาข้อมูลของคู่แข่ง ของกลุ่มเป้าหมาย ผมมองว่าอุตสาหกรรมของไทยยังด้อยกว่าเมืองนอก เพราะส่วนนึงเราเอา Know How ของเขามา แต่จะทำอย่างไรให้อุตสาหกรรมไม่เป็นอุตสาหกรรม   ก็เอาหัตถกรรมมาใช้สิครับ ใช้เทคโนโลยีอุตสาหกรรมเปลี่ยนโครงสร้างของหัตถกรรม ในเอเชียมีความเปลี่ยนแปลงขึ้นมาก พร้อมรับรูปแบบที่แปลกใหม่ Function ที่คิดไม่ถึง Designer เองก็กล้าฉีกรูปแบบเดิม ๆ ทุกวันนี้โลกเรามีการข้ามวัฒนธรรมจนกลายเป็นความเบลอของวัฒนธรรม คนยอมรับความแปลกที่แตกต่างไม่ยาก”

คุณพุทธิวัฒน์ วิบูลย์เสถียร ผู้จัดการศูนย์พัฒนาผลิตภัณฑ์ Modernform Group PLC. “นักออกแบบเฟอร์นิเจอร์ไม่ใช่ศิลปิน แล้วก็ไม่ใช่วิศวกร เพราะฉะนั้นจึงต้องเข้าใจระบบการผลิตและการตลาดพร้อม ๆ กับนำ Idea ใหม่ ๆ ออกมาหล่อหลอมอย่างเป็นระบบและนักออกแบบรุ่นใหม่หลาย ๆ คนก็ทำได้ดีอย่างคาดไม่ถึงอาจจะเพราะได้รับกระบวนการเรียนรู้ที่ถูกต้องและชัดเจนจากสภาพแวดล้อมรอบตัว   ถ้าจะขาดก็แค่เทคนิคเล็ก ๆ น้อย ๆ ประสบการณ์ด้านการตลาด และการยอมรับจากธุรกิจอุตสาหกรรมของเราเอง ให้โอกาสเขาได้ลอง คนไทยก็ไม่แพ้ชาติไหน ๆ แต่ที่ผมมองคือเฟอร์นิเจอร์ทุกวันนี้ยังไม่สามารถตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคได้อย่างเต็มที่   เพราะนอกจากการต้องการแสวงหาสิ่งใหม่ ๆ แล้ว เรายังได้รับอิทธิพลจากสภาพการดำรงชีวิตในยุคเทคโนโลยีมากระตุ้นด้วย เมื่อก่อนนี้เราเคยมองว่าเฟอร์นิเจอร์เป็นสินค้าแฟชันอย่างหนึ่งที่เปลี่ยนแปลงช้ากว่าแฟชันเสื้อผ้า ไม่ว่าจะเป็นรูปทรง สี วัสดุ แต่โลกหมุนเร็วขึ้นครับ เฟอร์นิเจอร์เลยเปลี่ยนแปลงเร็วขึ้นไม่ต่างจากเสื้อผ้าแล้ว”