หลากหลายความเชื่อในวันตรุษ

ปีใหม่ กับ ตรุษจีน คล้ายกันตรงที่เป็นเทศกาลเฉลิมฉลองวันปีใหม่ แต่จะต่างกันในรายละเอียดที่ดูเหมือนว่า เทศกาลตรุษจีน จะมีเรื่องราวเกี่ยวกับความเชื่อหลากหลายมากกว่าเทศกาลปีใหม่หลายเท่านัก และเรื่องราวความเชื่อที่สืบทอดกันมายาวนานนี้เอง ที่ทำให้เทศกาลตรุษจีนยังคงเปี่ยมด้วยมนต์เสน่ห์ที่น่าค้นหาไม่เสื่อมคลาย


การตกแต่งบ้าน
ก่อนเข้าสู่วันตรุษ ทุกบ้านต้องทำความสะอาดบ้านครั้งยิ่งใหญ่ ทุกซอกทุกมุมของบ้านต้องได้รับการทำความสะอาด ซึ่งชาวจีนเชื่อว่า เป็นการกวาดเอาโชคร้ายออกไป ประตู-หน้าต่างทุกบ้าน นอกจากจะต้องได้รับการขัดให้ปลอดฝุ่นแล้ว ยังต้องทาสีใหม่เป็นสีแดง พร้อมทั้งประดับประดากระดาษที่มีคำอวยพรเป็นภาษาจีนอีกด้วย

อาหารไหว้เจ้า
อาหารแต่ละอย่างต้องมีความหมายที่เป็นศิริมงคล ทั้งอาหารทะเลและอาหารนึ่ง เช่น กุ้ง หมายถึง ชีวิตที่รุ่งเรืองและความสุข, เป๋าฮื้อแห้ง หมายถึง ทุกสิ่งทุกอย่างที่ดี, สลัดปลาสดจะนำมาซึ่งความโชคดี, จี้ไช่ สาหร่ายดูคล้ายผม จึงมีความเชื่อว่าเป็นผมของเทพเทวดา ซึ่งจะนำความความร่ำรวยมาให้, ขนมต้ม (Jiaozi) หมายถึง บรรพชนกล่าวอวยพร เป็นต้น

การแต่งตัว
เสื้อผ้าสีดำ-ขาวถือเป็นสิ่งต้องห้าม เพราะถือว่าสองสีนี้เป็นสีแห่งการไว้ทุกข์ เสื้อผ้าสีแดง เป็นสีที่นิยมสวมใส่ในช่วงเทศกาลนี้ เนื่องจากสีเชื่อกันว่า สีแดงถือเป็นสีสว่าง เป็นสีแห่งความสุข สามารถขับไล่ปีศาจร้ายให้ออกไปได้ ซึ่งจะนำความสว่างและเจิดจ้ามาให้แก่ผู้สวมใส่  นอกจากนี้ ในวันตรุษจีนไม่ควรสระผม เพราะถือเป็นการชะล้างความโชคดีของเราออกไป


อังเปา
เป็นประเพณีที่เชื่อว่าหลายคนรอคอย โดยเฉพาะเด็กๆ เพราะอังเปา หรือในความหมายที่แท้จริงแปลว่า กระเป๋าแดง คือ การที่คู่แต่งงานให้เงินเด็กๆ และผู้ใหญ่ที่ยังไม่ได้แต่งานในซองสีแดง หลังจากนั้นทุกคนในครอบครัวต่างออกมาเพื่อกล่าวสวัสดีปีใหม่ เริ่มจากญาติๆ แล้วต่อด้วยเพื่อนบ้าน

การปฏิบัติตน
ทุกความเชื่อที่เกี่ยวกับการปฏิบัติตน และสิ่งที่ควรงดปฏิบัติตนในวันตรุษนี้ ล้วนเกี่ยวข้องกับความเชื่อที่ว่า "การเริ่มต้นวันที่ดี ย่อมส่งผลให้เกิดแต่สิ่งที่ดี"

  • คำหยาบ คำที่ไม่เป็นมงคล เรื่องความตาย เรื่องผีสาง และเรื่องราวในปีเก่าๆ เป็นเรื่องที่ต้องห้าม ต้องพูดคุยเฉพาะเรื่องราวในอนาคต และทุกเรื่องที่ดีต่อการเริ่มต้นใหม่
  • อารมณ์โกรธ อารมณ์ริษยา หรือไม่พอใจไม่ควรให้เกิดขึ้น เพื่อให้เป็นสิริมงคลที่ดีสำหรับปีที่กำลังจะมาถึง
  • ต้องไม่ร้องไห้ในวันปีใหม่ เพราะเชื่อกันว่า จะทำให้มีเรื่องเสียใจไปตลอดปี
  • บุคคลแรกที่พบ และคำพูดที่ได้ยินคำแรกของปีมี จะส่งกับชีวิตต่อไปในปีนั้นๆ ตลอดทั้งปี
  • การได้ยินนกร้องเพลง เห็นนกสีแดง หรือนกนางแอ่นถือเป็นโชคดี
  • การเข้าไปหาใครในห้องนอนในวันตรุษถือเป็นโชคร้าย 
  • ไม่ควรใช้มีดหรือกรรไกรในวันตรุษ เพราะเชื่อว่าจะเป็นการตัดโชคดี

แม้ว่าทุกวันนี้ชาวจีนบางกลุ่มบางพวกอาจลดทอนความเชื่อที่มีต่อวันตรุษจีนนี้ลงไปมาก แต่อีกหลายกลุ่มก็ยังคงยึดถือความเชื่อเดิมที่มีมายาวนาน ส่วนหนึ่งอาจเป็นเพราะขนบธรรมเนียมที่มีมาแต่เก่าก่อนนี้ ได้หลอมรวมเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต และได้กลายเป็นเอกลักษณ์แห่งชนชาติของเขาไปแล้วก็เป็นได้